Leven in Eenzaamheid

Gouden jubileum van Telefonische Hulpdienst

Sigrid Deters 08-04-2008 Bron: Wereldomroep

De Telefonische Hulpdienst bestaat 50 jaar. Voor verslaggever Sigrid Deters reden om langs te gaan voor een goed gesprek.

Eenzaam, relatieproblemen of een beetje depressief? De vrijwilligers van de SOS Telefonische Hulp Dienst (THD) zitten dag en nacht klaar voor een goed gesprek. De organisatie viert 12 april 2008 haar vijftigjarig bestaan. “Toen gingen de gesprekken over eenzaamheid en nu gaan ze over eenzaamheid. Dat is niet veranderd.”

De telefoon gaat. Aan de lijn een man van in de dertig. Hij voelt zich eenzaam en vooral ook oud. Hij zit vaak thuis en mist iets in zijn leven. Nooit praat hij erover, maar vanavond voelde hij die behoefte. “Bent u oud of voelt u zich oud?” vraagt vrijwilliger Lies achter de telefoon. Het is even stil. Het antwoord is lang, en uiteindelijk vat Lies samen: “Dit is een belangrijke vraag, hè. U voelt zich oud, maar u bent het zegt u niet. Wat doet dat met u, zo’n uitspraak?”

Hilda Lemaire: ‘In het dagelijks leven komen mensen vaak met schijnoplossingen.’

Schijnoplossingen

Luisteren, luisteren en nog eens luisteren. En goede vragen stellen. Dat is volgens adjunct-directeur van de THD-Rotterdam Hilda Lemaire de kern van het werk. “Voor veel problemen zijn geen oplossingen. Als iemand ernstig ziek is, kunnen wij ze niet beter maken. En als iemand veel verdriet heeft na een scheiding, dan is dat zo.” Maar in het dagelijks leven worden vaak schijnoplossingen aangedragen als: ‘ach, je hebt je kinderen toch nog’ of: ‘dan ga je toch dit en dit doen’. Het heeft zo ontzettend veel waarde om eens echt je verhaal te doen, zonder dat er direct consequenties aan vast zitten.”

Taboes doorbreken

De Telefonische Hulpdienst werd vijftig jaar geleden in Rotterdam opgericht om mensen in psychische nood te helpen. “Toen bestonden er nog zoveel taboes. Over emoties en emotionele onderwerpen sprak je gewoon niet. Gelukkig is dat tegenwoordig wel anders,” vindt Lemaire, die zelf alweer 24 jaar bij de THD werkt. “In mijn begintijd werden veel taboes doorbroken, zoals incest en mannen die zich vrouw voelen of andersom. Dan kwam er een praatprogramma op televisie en konden mensen met dat probleem bellen naar de hulplijn van Stichting Korrelatie. Deze stichting is medischer van opzet en wijst mensen ook door. Maar vaak hadden wij deze problemen al eerder gehoord.”

Ook dat is een functie van de THD: over onderwerpen die nergens anders bespreekbaar zijn, wel praten. “Alleen als mensen voor seks bellen, kunnen we ze niet helpen”, lacht Lemaire. “Daarvoor zijn weer andere lijnen.”

Nederlanders in het buitenland

Inmiddels heeft de THD 15 kantoren verspreid door heel Nederland. Ook is er tegenwoordig een speciale allochtonenlijn, waar mensen met iemand van dezelfde cultuur kunnen praten, in het Nederlands of in de moedertaal. Daarnaast kunnen mensen chatten en mailen met de vrijwilligers van de THD. De Hulpdienst voorziet duidelijk in een behoefte: in 2007 werden in totaal 230.000 telefoongesprekken gevoerd.

Nederlanders in het buitenland maken vooral gebruik van de mail- en chat-mogelijkheden. Dat gebeurt steeds vaker, zegt Lemaire. “Vooral vrouwen die met hun partner meegaan naar het buitenland kampen met eenzaamheid. Want hoe klein de wereld ook is en ook al is het steeds makkelijker contact te onderhouden met het thuisfront, je zit toch in een vreemd land. Bovendien is het nog lastiger om over emoties te praten in een vreemde taal.”

Inzetten op nieuwe communicatiemiddelen en focussen op veranderende doelgroepen. Zo probeert de SOS Telefonische Hulp Dienst mee te gaan met zijn tijd. Want of het nu 1958 is of 2008, eenzaamheid is van alle tijden.